بێستوون
Iraqi Kurds split between Iran and US
By Roxana Saberi, BBC
Iraqi Kurdistan
Iraq's Kurds have found themselves in a delicate position since the US-led invasion of Iraq four years ago. They are trying to court good relations with their eastern neighbour Iran - without angering Washington.
This is a tricky balancing act because while Iraqi Kurds rely on the United States for protection, they also depend on Iran's goodwill to help maintain their economy and the relative stability they have been enjoying.
The Americans helped us overthrow Saddam Hussein's regime so we respect them, but we're not indebted to them for everything, said Nasir Ghafoor Ramadan, a member of Iraqi Kurdistan's Regional Parliament.
Iran has also helped the Kurds of Iraq a lot at various times so from this point of view, we also respect Iran.
Iraqi Kurds and Tehran have long maintained ties. They have often worked together to fight common enemies: most recently, Iraq's former President Saddam Hussein.
Dependency
These days, a large part of Iraqi Kurdistan's economy depends on imports from Iran.
Around 30 to 40% of our imports come from Iran, said Zaher Mahmood Jalil, who heads an economics' program on Radio Zagros in Irbil. Iraqi Kurdistan doesn't produce much itself so it has to import most of its goods.
We have become dependent on gas imports from Iran. If Iran tried to limit the petrol that crosses the border, we would face a major shortage, and it would cause a crisis
Jamaal Abdullah Hussein
Petrol seller
Kurds here say if Iran were ever to close its border with Iraq, their economy would be hit hard. Iranian produce, appliances, and electronics flood Kurdish cities, and petrol smuggled in from Iran helps Iraqi Kurds keep their cars running.
Jamaal Abdullah Hussein sells Iranian petrol for eight times its original price on the side of a road in Suleimaniya.
We have become dependent on gas imports from Iran, he said. If Iran tried to limit the petrol that crosses the border, we would face a major shortage, and it would cause a crisis.
If Iran closes its border, Iraqi Kurdistan would have to rely more on its other neighbours, like Turkey and Syria, for help.
That could lead to infighting among Kurdish political parties - those controlling areas bordering Turkey and Syria could gain an upper hand over the parties based near Iran.
Tehran, however, has said it plans to expand its economic ties with Iraqi Kurdistan - not curtail them - to help create stability in Iraq.
Porous border
So for now a steady stream of goods flows across the border. Travellers do, too. Some enter legally; others do not.
Iran and the US should take their disputes elsewhere
Nasir Ghafoor Ramadan
Kurdish Iraqi MP
Amir, a 19-year-old Kurd who helps smuggle people across the border, said sneaking between the two countries is not very hard.
I know the path well, said Amir, who did not want to use his full name. If guards are monitoring my regular path, I take another route. If they were to catch me, I could face six months in jail.
Amir's clients are not the only ones making illegal journeys into northern Iraq. Some Iraqi Kurdish officials accuse Iran of letting insurgents infiltrate the border.
I don't have any specific evidence of this, said Buhari Hidir, a member of the Iraqi Parliament's Foreign Relations Committee.
But it's natural for us politicians to think that Iran would use all its powers to create problems for the United States in the region, especially in Iraq.
The border with Iran is a crucial frontier for Iraqi Kurdistan
Iran denies the charge. Instead, Tehran, which has worries about its own Kurdish population seeking autonomy, accuses Iraq's Kurdish Regional Government of failing to crack down on Iranian Kurd opposition groups in northern Iraq.
Some, like the Party for a Free Life in Kurdistan, or PJAK, have launched attacks on Iran.
Others, like the Kurdistan Democratic Party of Iran, or KDPI, say these days they turn to arms only for defence and instead focus on political activities.
Iraqi Kurdish officials have said their regional government allows groups like KDPI to operate in northern Iraq as long as they do not engage in military actions against Iran.
The officials have acknowledged, however, that it is difficult to control PJAK, which is based high in the mountains.
Forced to choose
Complicating the picture is the Bush Administration's increasingly aggressive stance on Iran's involvement in Iraq.
Without smuggled petrol from Iran, Iraqi Kurdistan would suffer shortages
In January, American troops captured five Iranians in Irbil.
Tehran says the five were diplomats. Washington claims they were agents plotting attacks against the United States and its allies in Iraq.
The raid put Iraqi Kurds in a difficult position, said Mr Ramadan, the member of Iraqi Kurdistan's Regional Parliament.
This was a big mistake by the United States, he said. There was no evidence that the Iranians were intelligence agents. Iran and the US should take their disputes elsewhere.
Mr Ramadan said Iraqi Kurds would benefit most by having friendships with both the United States and Iran.
He realises, however, that the United States has not ruled out launching a military strike on Iran over Iran's nuclear program. If America one day decides to make that move, it may turn to Iraqi Kurds for help.
Then the Kurds might be forced to choose between Washington and Tehran.
http://pdki.org/articles1-1435-11.htm
بیرتان دەکەم
سڵاو لە ئێوە میوانانی بەڕێز.
ئای چەنێ بیرتان دەکەم بەڵام لەبەر کار و هەرمانی زۆر ناتوانم وەک جاران لە خزمەتتاندا بم و لە بێستووندا بابەتی نوێ بنووسم. بەڵام ئەم نەنووسینە بە مانای ئەوە نیە کە ئێوەم لە بیر کردبێ، بەڵکوو ئەوانەی کە سەردانی ئێرە دەکەن لە دڵی مندان چوونکە ساڵانێک هاوڕێی تەنیایی و بیرەوەریەکانم بوون.
هەر بژین لە خۆشیدا
ساڵی 2007 ی کوردیتان لێ پیرۆز بێت
شهرکهرانی خوبره و بێسهروشوێنی ئێران
ئاماده کردن و وهرگێڕانی: شهریف بێهروز
رۆژنامهی لوس ئانجلیس تایمز، له سهروبهندی گومانی دهست تێوهردانی ئێران له کاروباری عێراق و یارمهتی هێزه تیروریستیهکانی ئهم وڵاته، له سهر سوپای قودس که گومان دهکرێ راستهوخۆ لهم وڵاته ههڵسوورانی سهربازیان ههبێت به قهڵهمی بێهروزی دهباغی و پیتر سپیگل راپۆرتێکی ئاماده کردووه.
له راپۆرتهکهدا هاتووه که له نێو ئهو هێزه نیزامی و ئاژانسه سیخۆرییهکانی که هێزی نیزامی ئێران پێک دێنن، هیچ کامیان توانایی و لێهاتوویی هێزی قودس که لقێکی سهر به هیزی سپاسی پاسدارانی ئێرانه نییه.
شارهزایان دهڵێن که ئهم گرووپه کماندووی شاراوه و نهێنییان رهوانهی وڵاتانی کهنداو کردووه که حکوومهته پاشایهتییهکان بێهێز بکهن و نهیارانیان له دهرهوه بکوژن و له گهڵ ئیسرائیل له باشووری لوبنان شهر بکهن. وهی دهچی که عهملیاتیان گهیشتبێته سودان، ئاسیای باشوور و رۆژههڵاتی ئوروپا.
له راپۆرتهکهدا ههروهها هاتووه که رادهێ کونترۆڵی سوپای قودس له سیاسهتی دهرهوهی ئهمریکا بهردهوام باسی لێکراوه ئهوه چهمکی باس خولقێن له بهینی شارهزاییانی ئێرانی له دهرهوه و نێوخۆ له ماوهی 25 ساڵی پێشوو دا بووه به ووتهی کینیت م پولاک، شارهزاییهکی ئێرانی له سهنتهری سیاسهتی رۆژههڵاتی ناوهراست.
پوڵاک درێژه دهدا که کوشتاری رێبهرانی کوردی ئێرانی له ساڵی 1992 له بیرڵین به دهستی چهکدارانی رێژیم به سهرپهرهستی بهکرێگیراونی رێژیم نمونهی بهرچاوهی ئهم دیعایهیه. له ساڵی 1997 دادگایهکی ئاڵمانی بهم ئاکامه گهیشت که بکوژانی ئهم جنایهته له لایهن کومیتهیهکی حکوومهتی که خامهنهیی و رهفسهنجانی ئهندامین له تاران را فهرمانیان پێ دراوه.
رێژیمی تاران بێ گومان سوپای قودسی بۆ عێراق نارد، پوڵاک دهڵێ ئهوهئ ناروونه ئهوهێه که چییان پێ وتوونه. بهرژوهندی ئێمه له عێراق بپارێزن بێ ئهوهی که دهرگیری شهر له گهل ئهمریکا بن؟ یان شتێکی تر. ناروونه.
دهقی بابهتهکه به ئینگلیزی:
http://pdki.org/articles1-1244-11.htm
نووسەرێکی کورد دۆست
لە مێژ بوو نووسین و بابەتەکانم دەخوێندەوە و ئەو کتێبانەی لەوە وەرگێڕدرابوونە سەر زمانی کوردی سەرنجی منیان رادەکێشا. هەموو کاتێک ئارەزووم ئەوە بوو لە نزیکەوە بیبینم. تاکوو رۆژی شەممەی رابردوو. لە لایەن تیمێکەوە لە تیشک تی ڤی چووبووین بۆ فیلم گرتن لە پیشانگایەکی وێنە. وێنەکان بە هۆی ژنێکی فارسەوە لە هەورامانی تەخت گیرابوون و لە ئینستوتەی کورد لە پاریس هەڵواسرابوون.
لەوێ بووین کە نووسەر و رۆژنامەوان کریس کۆچراش لەگەڵ هاوسەرەکەی هاتن و منیش بە فرسەتم زانی و چەند وێنەم لێ گرت و وێنەشم لەگەڵ گرت. یەکێک لە وێنەکان لێرەدا دادەنێم. هیوادارم بە دڵتان بێ.
جێژنی کرێسمەس و ساڵی نوێتان پیرۆز بێ
لە مێژە بابەتی نوێم نەنووسیوە، کاری زۆر و وەختی کەم نەیهێشتووە، هەرچەندە ئێستاش هەر وایە بەڵام سووژە لە هاستی کرێسمەس و ساڵی تازە باشتر چی بێت.
هەر بۆیە سەرساڵێکی خۆش بۆ هەموو ئەو ئازیزانە بە ئاوات دەخوازم کە سەردانی ئێرە دەکەن یان لەو ماوەیەدا کە من ئەم بڵاگەم نوێ نەکردووەتەوە سەردانی ئێرەیان کردووە. هیوادارم ساڵی نوێ بە گشتی پڕ بێ لە خۆشی و کامرانی و سەرکەوتن.
هەر بژین لە سەرکەوتوویی
دیسان بیرەوەری دەورانی لاوەتی
هاوڕێی دەورانی لاوەتی و دەورانی سەختترین ساتەکانی ژیان و رۆژانی پێشمەرگایەتیم، کاک هیوا گولمحەممەدی، بەشی 32ی بیرەوەرییەکانی خۆی نووسیوە و دیسان بە قەوڵی فارسان یادێکی لە بەندەی حەقیر کردووەتەوە، منیش هەموو ئەو دەورانە و بەتایبەتی ئەو رۆژە دیژوارەم وەک فیلم بە بەری چاواندا هات و رابورد، هەر بۆیە لەم وێبلاگەدا دایدەنێم و هیوادارم پەرە بەم کارەی بدا و بەسەرهاتی ئەو رۆژانە کە مێژووی سیاسی و سەرهەڵدان و شۆڕش و کوردایەتیی لەو ناوچەیەدایە، لە فەوتان رزگار بکا.
دیارە هێندێک هەڵەی ئیملایی لە نووسینەکەدا دەردەکەوێ کە پێم وابێ ئەویش لەبەر پەلەپەلییە کە هیوادارم لە داهاتوودا ئەو هەڵانەش چارەسەر بکرێ.
ئەمە ئێوە و ئەمەش بەسەر هاتەکە. فەرموون:
دیمهنی ئاور تێبهردانی گوندهکانی نیهر و تهنگیسهر و شکستی ئێمه لهوهی که نهمانتوانی کۆنتروڵی ناوچهکه بکهین و خهڵکه بێتاوان و بێ چهک و دیفاعهکهمان به جێ هێشت و دوژمنی داگیرکهر بێ بهزهیانه دابونیه بهر ئازار و لێدان و بێحورمهتی پێکردن، ویژدانی دانه دانهمانی ئازار ئهدا. بێدهنگ کهوتینه ڕێ، کهس مهتهقی لێوه نهئههات، سهرهڕای ماندویهتیهکی له ڕادهبهدهر، کهس خۆی به ماندوو نهئهزانی و له ڕاستیدا له بارێکی درونی ئهوهنده ناخۆشدا بوین که کهس تاقهتی قسهکردن و ناڕهزایهتی دهربڕینی نهبو. ئهوهی که هێزه کۆنهپهرهست و دژی گهلیهکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بهو خهڵکهیان کرد، پێویستی به لێکۆڵینهوهیهکی ورد ههیه و لهم نوسینهدا جێی نابێتهوه. دیاره زیاتر خهڵکی گوندی نیهر بهر ئهو غهزهبه کهوتن و به تهواوی گوندهکهیان ئاوری تێ بهردرا و زهرهری گێانیشی بهدواوه بو. بهداخهوه ئهوهنده باس له جینایهتهکانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران ئهکرێ له کوردستاندا، باسی ئهو کردهوه سامناکانهی هێزه داگیرکهرهکانی ئهو دهسهڵاته له گوندهکانی نیهر و تهنگیسهر و مێراو دا ناکرێ که به باوهڕی من هر ههمان چارهنوسی قاڕنێ و قهڵاتانیان ههبو به جۆرێکی دیکه. له پیرباخ بۆ حهسانهوه لامان دا و پاش چهند خولهکێک دهستوری حهرهکهت درا و له جێگایهک که کهوتبوه خۆارهوهی گوندهکانی ههنێمن، سیویه و مێرگهسار و له داۆێن دۆڵی تا و ههنێمن، بارگهمان لێ خست.دابهش بوینه سهر چۆار جێگای جیاوازا و قهرار درا که کهس له جێی خۆی نهجوڵێ و ڕۆژی دوای تا ئێواره ههرکهسه و له جێگاکهیدا بمێنێتهوه. یهکهمجار بو لهو جێگایهدا لامان ئهدا و به تهواوی نهمان ئهزانی که ههڵکهوتهکهی چۆنه و پایگاکان له کۆێدان، بهڵام بۆ ئهو شهوه و لهو کاتهدا به شارهزاێی چهند کهس له فهرمانده و پێشمهرگهکانی ئهو ناوه، به باشیان زانی لهۆێ بخهوین و ڕۆژی دوایش خۆمان مات کهین، له لایهک دوژمن مژوڵێ گوندهکانی نیهر و تهنگیسهر و مێراو بو له لایهکی دیکهوه بڕۆایان نهبو که ئێمه بهرهو ئهو ناوه هاتبین و وا پێش بینی ئهکرا که دوژمن ڕو له بهرزایهکانی کوچک چهرمو و کوڕهی دهژن بکهن و لهو ناوهدا به شۆێنمانا بگهڕێن. ئێمه له نێزیک لکی شههید حهمه شهریفهوه بوین، شهو که هاتین زور ماندوو بوین، بڕیار درا که تهنیا نیگابان له نێزیک خۆمانهوه دانێین و پێویست به دهرکردنی کهمین نیه. لکی شههید حهمه شهریف نیگابانیان دانا و وتیان که ئهرکانی هێز بحهوێنهوه و نیگابانیان ناوێ و ئهوهش وایکرد که بێخهم پاڵی لێ بهینهوه و ئهوهنده خۆش و به قوڵی خهوم لێ کهوتبو که ئهگهر کهریم بزوهشی و کاک عزیز قۆڕیهری وازیان لێ بهێنایهم ڕهنگه تا ئێواره لهخهو دا بایهم، لێ دیسان باش نوستوبوم و کاتێ سهیری کاتژمێرهکهم کرد له نێزیک دووی دوا نیوهڕۆ بو. چایان لێ نابو و کاک عهزیز به گاڵته وتی: وهره نان و چای بخۆ، بهخۆا ئێستا کاک شاپور ئاشکرامان ئهکات، کاتێ گۆێم ههڵخست تێگهیشتم که کاک شاپور لهگهڵ فهرماندهیهکی به ناوبانگ و ههتا بناگۆێ خۆفرۆشی ناوچهکه به ناوی حهمهدهمین کهڵاتێی خهریکی قسه کردنه، بهڵام ئهوهندهمان گۆێ نهدایه لهبهر ئهوه کاک شاپور زۆرجار قسهی لهگهڵ پاسدار و جاشهکانا ئهکرد و به قسهی خۆی پولیتیکی لێ ئهدان و ڕاز و ڕهمزهکانیانی ئاشکرا ئهکرد. نان و چایمان خۆارد و قسهمان ئهکرد و باسی ڕۆژی ڕابردوو و ههڵهاتن و سوتانی گوندهکانی نیهر و تهنگیسهر بو، له پڕ زرمهیهک ههمومانی ڕاچڵهکان و یهک گوله تۆپ ڕێک دای لهۆ شۆێنهی ئێمهی لێ دانیشتبوین و تۆز و خۆڵهکهی کرده سهرمانا و مامو ڕۆسهم هاورای لێ ههڵسا که بریندار بوه و یهک پهڵاشهی بچوک بهر گۆنای کهوتبو. دیاره لهو ماوهیهدا که کاک شاپور قسهی لهگهڵ حهمهدهمین کهڵاتێی سهردهستهی جاشهکان کردبو، جێگای حهوانهوهکهمانی وتبو و پێی وابو ئهوان بڕوا ناکهن و وا تێدهگهن که کڵاویان لهسهر ئهنین، بهڵام پایگای گوندی مێرگهسار له ڕوبهڕومانهوه ئهوهیان زانیبو که کاک شاپور ڕاست ئهکا و هێزێکی زۆریان هێنابوه سهرمان و زۆربهی بهرزایهکانیان گرتبو بێ ئهوهی ئێمه ئاگادار بین و تۆپێکی 106 میلی و چهند دانه خۆمپارهیان هێنابو لهبهرانبهرمانهوه دایان بهستبو و هاوکات هێزێکی زۆری پیادهش بهرزایهکانیان گرتبو، ئێمهش له ناو دۆڵهکهدا بوین و تهنیا ڕێگایهک که ههمان بو ههر به ناو دۆڵهکهدا پاشهکشه بکهین و لهو حاڵهتهشدا له نیهر و سیویهوه دابهزن و لهو دۆڵه دا قهتڵ و عاممان بکهن. له ڕاستی دا کاک شاپور چهندین سهعات لهگهڵ هێزهکانی حکومهتی قسهی کردبو و ئهوان دوای ئهوه له جێگاکهی ئێمه دڵنیا ببون، هێزیان هێنابوه ناو چهکه و ئێمهش له پشودان دا بوین. کاتێ تۆپی یهکهم هات، وتیان مهشڵهژن ڕهنگه له شتێ وهشک کهوتبن، بهڵام زۆری پێ نهچو ئهو ناوه بو به ئاور باران و کاتێ ههستمان پێ کرد دهنگی تهقهی چهکی سوک له بنا گۆیمان دێت. دیمهنێکی سامناک بو، پێشمهرگهکانی هێزی بێستون، ئهو پێشمهرگانهی که له هیچ شتێ نه ئهترسان، لهو کاته دا تهنیا بیریان له ههڵهاتن ئهکردهوه، له ژیانی پێشمهرگایهتیم دا دیمهنی ئاوا سامناکم نهبینیوه، دڵنیا بوم که دهرچونمان نیه، نهگیشتم ههڵێم و لهگهڵ چهند پێشمهرگهی دیکه خۆمان دابوه عهرزا و چاوهڕوانی هاتنی هێزی دوژمن بوین که ببێته شهڕی دهستهو یهخه، له پڕ کاک سدێق باباێی برپرسی کومیتهی شارستان چهکهکهی گرته دهستهوه و له ئێمه نێزیک بوهوه و وتی: ئا ئهمهیه هێزی بێستون؟ ههڵێن! من خۆم پێشیان ئهگرم و ئهیویست ڕو له هێزهکانی دوژمن بکات. له پڕ کاک سالار وهک ههڵۆیهکی تیژ باڵ، پێشی کاک سدێقی گرت و وتی: ئێستا ئهبینی که هێزی بێستون چیه؟ و لهگهڵ خالید و حامید دا خۆی گهیانده بهردهکهی پشت سهرمان و ناسێح و ئهنوهریش(1) لهولاوه بهردێکی دیکهیان گرت و منیش به ترس و لهرزهوه چومه لای کاک سالار ، سهرم بهرزکردهوه بزانم چیه و چی ڕوئهدا، دیتم ئهوا خهریکه تێکڵاو دهبین، ناسێح و ئهنوهر هاتنه دهس و چهند کهسێک کهوت و هێزهکهی دوژمن تۆزێ کشانهوه، من ویستم جێگاکهم بگۆڕم و بهو کارهی کاک سالار،ئهنوهر و ناسێح کردیان ورهم بهرز بوهوه، گهرکم بو نیشان بدهم منیش ئهتوانم شهڕ بکهم، بهڵام دایانگرتم و دهرو بهرم بو به تهپ و تۆز و چهند گولهیهک به گیز و ویز به پهنا گۆێما دهرباز بون، کاک سالار توڕه بو وتی نابێ بجوڵی، ئێستا ئێمه لهگهڵ دوژمنا تێکاڵاوین، ڕاوهستێ بزانین چۆن پهلاماریان بدهین، ئێمه له ناو ئهوانداین بهڵام دهبێ ئهو دوو سهنگهری ئهملا و ئهولشمان بگرین پاشان پێشمهرگهی دیکه وهفریامانهوه دێن و شهڕهکه گهرم ئهکهین. له ڕاستیدا چهندین پێشمهرگه بهڕیوه بون بۆ لامان بهڵام نهیان ئهتۆانی بگهنه ئێمه و ههر ئهوکاته که ئێمه ئهو دوو سهنگهرهمان گرت، دوژمن چهند بهردێکی دیکهیان له دهر و بهری ئێمه گرت و زاڵ بون به سهر ههموو دۆڵهکهدا و ئهگهر ئێمه دوو خولهکی دیکه نهگیشتباینه ئهو بهردانه توشی کارهساتێک دهبوین که ههر نهبێتهوه. ئهوهی که بۆ ئێمه خۆش بو، ئهوه بو که تێکڵاوی هێزهکانی دوژمن ببوین و تۆپ و خۆمپارهکان ڕویان له ئێمه نهبو، ئهگهر چی من له فڕه فڕ و لوره لوری تۆپ و خۆمپارهکان زور ئهترسام و خۆم به عهردهکهوه ئهنوساند. له دوو لاوه پهلاماری بهردێکمان دا که ڕێگای نهئهدا پێشمهرهگهکان بگهنه لای ئێمه و چهند کهلاکێک کهوت و بهردهکهمان گرت و پاسدارهکان هێندێکی دیکه کشانه دواوه، له پڕ شهمسڵا و ئهحله میسری و وهشیار مینبهری و تۆفێق ئهڵوزئاغاجی گهیشتنه لامان ، شایانی باسه حهیبهڵا و سوبهت پشت کهمینێکی باش بون و له کاتی پهلامارهکهی ئێمهدا نهیان هێشت دوژمن سهر بهرزکاتهوه. پشویهکی کورتمان دا، چاوێکمان به مهڵبهندی شهڕههکهدا گێڕا، تهقه گهرم بو، بهڵام ئێمه تهقهمان نهئهکرد و ئهوه هێزه ترساوهکانی دوژمن بو که له خۆڕا تهقهیان ئهکرد. کاک سالار وتی: ئهوهی سهرهنێزهی ههیه بیدا له تفنگهکهی و ئهوانی دیکه نارنجوکهکانیان ئاماده بکهن، ئێستا دهبێته شهڕی دهسته و یهخه و نابێ سڵ بکهینهوه، ههر ئهم دوو تهپۆڵکه بگرین ئهوانی دیکه خۆیان پێ ناگیردرێ و تێک ئهشکێن. هاوکات که ئێمه ئهو تهپۆڵکهنهمان گرت پێشمهرگهکانی دیکه بهرهو بهرزایهکانی دیکه کهوتنه ڕێ و لهپڕ ئهوانیش توشی شهڕ بون و دیار بو دوژمن بهرنامهیهکی بهربڵاوی ههیه و بهمجۆره به قارهمانهتی ئهو چهند پێشمهرگهیه و ئازایهتی کاک سدێق باباێی، له شکستێکی گهروهوه ڕومان له سهرکهوتنێکی کهم وێنه کردبو. توپبارانهکه ڕاوستا، شهڕ بو به شهڕی دهسته و یهخه به جۆرێ که له فیلمهکانی هۆلیڤۆدیشدا نهمبینیوه، شهڕ نهبو! کارهسات بو، چاومان سوور کردبو و دار و بهرد و هێزی داگیرکهرمان ئهدایه بهر، ئهو هێزه بهو ههموو ئیمکانات و چهک و تۆپ و خمپارهوه، بهرگهی نهگرت و تێکشکا. ههموو بهرزایهکه کهوته بهردهستی ئێمه و تۆتبارهنهکهش وهستا، به مهیلی خۆمان دهسکهوتهکانمان کۆ کردهوه، کاک سالار وتی وهرن با بچینهوه بۆ لا کاک سدێق و ئهوان. کاتێ هاتینه خۆار، ههرکهمهمان چهند چهکێک و دهسکهوتێکی زۆرمان پێ بو، کاک سدێق هاته پیرمانهوه و وتێ: بهڕاستی هێزی بێستونن. ههوا بهرهو تاریکی ئهچو، لهو کات و ههل و مهرجه دا چهکدارهکانی تهنگیسهری ڕۆحیهیان له دهست دابو و داوا ئهکهن که چهک دانێن و ڕێگایان بدهین که بڕۆن، کاک شاپور کۆیان ئهکاتهوه و به قسهکردن سهرگهرمیان ئهکات و کاتێ ههواڵی سهرکهوتنی ئێمهیان پێ دهگا، کاک شاپور چهکهکانیان لێ وهرئهگرێ و ههرکامه و 500 تهمهنیان ئهداتێ بۆ خهرجی ڕێگایان و بڕیار وا دهبێ که جارێ خۆیان تهحویل نهدهنهوه و ڕو له شارهکانی دیکهی ئێران بکهن و له ڕاستیدا ئهوکارهیان کرد و بهوجۆره کارێکی وایان نهکرد که دوژمن له سهر ئێمه زانیاریئ کۆ کاتهوه، و پاش چهند مانگ هاتنهوه بۆ شاری سنه و خۆیان تهسلیم کردهوه و ڕژیم ماوهیهک زیندانی کردن و پاشان ئازاد کران. له داۆێن دۆڵهکهوه کۆ بوینهوه، دوژمن تۆپبارانی بهرزایهکانی دهس پێکردهوه، ههموو چهک و تهقهمهنی و دهسکهوته زیادیهکان کۆکرانهوه و درانه کاک براهان(2) که لهگهڵ کاکه فهیزه، عهبه سهیفه(3) و جهلال بزوهشی دا بیابهن و بیانشارنهوه و ئێمهش کهوتینه ڕێ و دهبو ههتا بهیانی یهکڕاست نهوهستین و ئهو ناوه بهجێ بێڵین. ژیان پڕه له کارهسات، چرکهکان ئهگۆڕدین به خۆشی یان شین و شهپۆڕ، له چاوتروکانێکدا مان و نهمان دسنیشان ئهکرێ، مادام مردن له ڕێه، با خۆم بچمه پیریهوه، و ئێمه وامان کرد، بهڵام بهخۆشیهوه ههموو به سڵامهتی تۆانیام نهجتمان بێ. 1: ئهنوهر مهنبهری خهڵکی گوندی نیهر و پێشمهرگهیهکی ئازا و نهترس و خۆێنگهرم و خۆشهویست بو که دواێی له شهڕێکا له نێزیک گوندی نیهرا غافڵگیرکرا و شههید بو، ههروهها ناسێح سێههمین شههیدی بنهماڵه و خهڵکی گوندی نیهره، که به ئازایهتی و نهترسی و قارهمانهتی ببوه خۆشهویستی ههمومان.2: کاک برهان ڕۆحانی خهڵکی گوندی کاشتهر، ئهندامی کومیتهی شارستانی کرماشان و بهرپرسی بهشی ماڵی و تهداروکاتی هێزی بێستون بو، کهسێکی ڕوح سوک و شارهزای ناوچه و ناسراوی خهڵک و جێگای بڕوای ههمولایهک بو. لهگهڵ سهرههڵدانی خهباتی ئازادیخۆازانهی گهلی کورد ئهویش تێکهڵ به شۆڕش بوهو له پێشدا لهگهڵ ئهحمهد موفتیزاده کاری دهکرد و پاشان تفنگێکی ژ س ی جهماعهتی موفتیزادهی هێنا و بو به ئهندامی حیزب و کهسێکی سکولار و پێشکهوتوه. ساڵی 1984 له کاتی سازماندانی هێزهکانی حیزب دا بو به ئهندامی مهڵبهندی یهکی جنوب و بهرپرسی کومیتهی شارهستانی کرماشان و ساڵی 1985 پاش ئهوهی بهرپرسی مهڵبهبهندی یهک کاک عومهر شهریفزاده بریندار بو، کاک برهان بو به بهرپرسی مهڵبهندی یهک و له کۆنگرهی 8 ی حیزب دا ئهویش موخالیفی لیستهی فیکس بو و لهگهڵ باڵی ڕێبهرایهتی شۆڕشگێڕ کهوت و ماوهیهک بو به برپرسی پێوهندیهکانی ڕانیهی ئهو جهرهیانه و ساڵی 1992 وهک پهنابهر گهیشته ئهروپا و ئێستا له گهڵ منداڵهنیدا ژیانێکی ئاساێی و هێمنیانهی ههیه و خهریکی کار کردنه. کاک برهان ڕۆحانی کهسێکی ڕوح سوک و لهبهر دڵانه و دوستێکی به وهفا و دڵ و دهرون ساف و قسه له ڕویه و هاوکات ک دڵی دهوروبهرهکهی ڕائهگرێ، قسهی خۆی ئهکات. له ماوهی پێشمهرگایهتیدا وهک برای گهورهم ههمو کاتێ ئاگای لێم بوه و لهشکڵ گیری کهسایهتیم دا هاوکارم بوه و گهلێ جاران ئاموژگاریمی کردوه و فێری زور شتی باشی کردوم. کاک برهان برای شههید ڕهشاد حوسینی کادری لێوهشاوهی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانه و ماوهی 12 ساڵ له حیزب دا خهباتی کردوه و بهرپرسایهتی جۆراوجۆری ههبوه و له ناوچهی کامیاران و بێڵهوارا ناسراوه و خهڵک خۆشیان ئهۆێ و ڕێزی زوری لێ ئهگرن. هیوادارم تهمهن درێژ و لهش ساغ بێت.3: عهبه سهیفه خهڵکی گوندی پاڵنگان و تهمهنی له نێزیک 30 ساڵێک دا ئهبو، لهگهڵ کاک عهلی ئهشرهف و کاکه فهیزه چهکداری پاسگای گازرخانی بون، سهرهتای شۆڕشی گهلانی ئێران، لهوکاتهدا که پاسگاکان کهوتنه دهست خهڵک و مهڵاکان خهڵکیان سازمان ئهدا. پاشان پاسگاکه گۆێزرایهوه شاری کامیاران و ئهوانیش ههڵهاتن و خۆیان گهیانده هێزهکانی سپاسی ڕزگاری و دواێی هاتنه ناو ڕیزهکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران. له کاتی هێرشی دوژمن بۆ سهر گوندی پاڵنگان، عهبه سهیفه ئهکهۆێته ناو ئاپۆرای جاشه جوانڕۆیهکان و ئهوانیش پێی دهڵێن که وا نیشان بده خۆت داوهته دهستهوه و چهکهکهی لێ وهناگرن و ئهبێته چهکداری حکومهت و لهو ماوهدا گهلێ کاری باشی بوۆ حیزب ئهنجام دا و ساڵێک دواتر هاتهوه ناو ڕیزی پێشمهرگایهتی و دوستی کۆنی کاک برهان بو و کاک برهانیش بڕوای زۆری پێ ههبو و له شاردنهوهی چهک و تهقهمهنی کهڵکی لێ وهئهگرت. ساڵی 1983 کاتێ هێزی بێستون ئهگهڕانهوه بۆ لای ناوهندی ئاژوان له شلێر عهبه سهیفه و چهند پێشمهرگهیهک نایانهوێ ناوچهکه به جێ بێڵن و له حیزب دائهبردرین و خۆیان ئهگهیهنهوه ناوچهی بێڵهوار، لهویش لێکدائهبڕدرین و عهبه سهیفه تهنیا ڕو له کێوی شاهۆ ئهکات و خهڵکی ناوچه یارمهتی ئهدهن. کابرایهک به ناوی مستهفا که باوکی به دسهت پێشمهرگه کۆژرا بو له کاتێکدا که چهکداری حکومهت بو، خۆی له عهبه نێزیک ئهکاتهوه و وا نیشان ئهدات که ئهویش قاچاخ بوه و ئهیهوێ لهگهڵ عهبه دا بمێنێتهوه تا بههار و پاشان بگهڕێهنهوه لای هێزی بێستون. بهڵام له ڕاستیدا ئهو بهکرێگیراوه خۆفروشه له لایهن ئیتلاعاتی سپای پاسدارانی شاری پاوه وه مهئمور کرابو که عهبه سهیفه تێرور بکات . عهبه بڕوا به کابرا ناهێنێ بهڵام لهلای خۆی ڕای ئهگرێ، کاتێ له شاخی شاهووه جێگا ئهگۆڕن و ڕێگایهکی ئاستهم و سهختیان ئهبێته توشهوه، کابرا له پێشدا سهر ئهکهۆێ و عهبهش دوای ئهو، بهڵام عهبه چهک و ڕهختهکهی ناهێڵی که به ڕێگاکهدا سهرکهۆێ و ناچار چهکهکی ئهداته مهستهفای کوڵهنانی که یارمهتی بدات، ئهو بهکرێگیراوه خۆفروشه لهو ههله کهڵک وهردهگرێ و گولهیهک له عهبه ئهدا و دهست و بهجێ شههیدی ئهکات و پاشان سهری له لهش جیا ئهکاتهوه و سهرهکهی به دیاری ئهبات بۆ سپای پاسدارانی پاوه و خهڵاتێکی باش وهرئهگرێ. درێژهی ههیه.............. هیوا گوڵ محهمهدی
شێوەیەک بۆ فێربوونی زمانێکی تازە
ڕۆژی ههوهڵ که گهیشتمه فڕۆکهخانه تاقه خزمهکهم هاته پیریمهوه، ههتا گهیشتینه ماڵ باسی خۆشی بۆ کردم، بهڵام هێنده له قسهکانیدا وتی: ژهمهفوو (به جهحانم) منیش فێر بووم.
دواتر هێندهش وتیان بنه پتی (نوێشی گیانت بێ) فێری ئهوهش بوو. لهم فێربوونانهدا به بیر کۆنه هاوڕێیهکهم کهوتمهوه که له کابرایهکی پرسیبوو، کاک ... زمانی سویدی فێر بوگی؟ ئهویش له وهڵامدا وتبووی بهخوا برا تهنیا کهلیمهیهک دهزانم ئهویش موروته (ههویج، گێزهر).
باشه بۆ لهوه ههمووه شتا، تهنیا مووروت؟
ـ بهخوا برا، ئهویش له بهر باجی موروهت له بیرم ناچێتهوه.
یهکی دیکه دیوت من بن سواخ (شهوباش) له بهر ئهوه فێر بووم، که بنهکهی سواخ دهدهن، ئێستاش که گوێم له بن سواخ دهبێ سواخدانی ماڵهکهی خۆمانم به بیر دێتهوه ههر بۆیهش ههرگیز له بیرم نهچووهتهوه. بنهپتییشم لهبهر ئهوه له بیر ماوه که پته له بن چتێک دهدهی و دهنگی لێوه دێ.
ئیتر نازانم منیش بهم شێوه بچمه پێش یان شێوازێکی دیکه بگرم بهر بۆ ئهوه لهو ماوهیهی که لێرهدام هیچ نهبێ یهک دوو وشه فێر بین.
ئیتر ههر بژین له شادی دا.
گەرمای ئیمساڵ حەشر دەکا
یهکێک له ئازیزان له بهر بێ شانسی خۆی جاروباره دیوت ئهگهر بچمه سهر قهرهسوویش دهبێ ئهفتاوهیهک ئاو لهگهڵ خۆم بهرم چوونکه ویشک دهکا. ئێستا من بهو دهرده چووگم، له مێژووی سهد ساڵی رابردووهی فهرانسهدا به قهد ئهم هاوینه و بهتایبهتی ئهم مانگه گهرم نهبووه! تاکوو ئێستا زیاتر له 22 کهس له بهر گهرما گیانیان له دهست داوه.
لهملا و لهولا دهبینرێ که کلۆری کهوره گهرهیان بۆ فێنک کردنهوهی خهڵكی داناوه و فێنکیان دهکهنهوه. من وێنهیهکی بن برجه بهناوبانگهکهی ئیفلم له رۆژنامهی ئافتۆنبلادیت وهرگرتووه و لێره دایدهنێم که هیوادارم به دڵتان بێ.
بیرەوەری دەورانی لاوەتی و پێشمەرگایەتی
ئیمڕۆ بهشێکیتری بیرهوهرییهکانی ههڤالی بهڕێز و دۆستی دهورانی لاوهتیم کاک "هیوام" بهرچاو کهوت که ماوهیهکه بهردهوام له سهر لاپهڕهکانی ئینترنێت بڵاویان دهکاتهوه و لهم بهشهدا وهک فارسان دهڵێن تۆزێک ئێمهی دارکاری کردووه. ههر بۆیه منیش به باشم زانی لهم وێبلاگهی خۆمدا که ماوهیهکه لهبهر کاری زۆر بابهتی تازهم لێ دانهناوه بڵاوی بکهمهوه.
هیوادارم ئێوهش وهک من بهدڵتان بێ.
سهرچاوهکهشی ماڵپهڕی راستیهکانه.
ئهو ڕۆژانهی شانازیان پێوه ئهکهم (26) 
هیوا گوڵ محهمهدی
2006-07-20
له پیرباخ خهریکی پشو دان بوین و چهند مهڕ و بزنێکمان سهربڕی بو و لهگهڵ پێشمهرگهکانی هێزی شهریفزاده کهبابمان ئهکرد، نیگابانهکان بانگیان کرد که ئاماده بن، هێزێکی زۆر بهرزایهکانی کوچک چهرموو، کوڕهی دهژن، کهماجاڕ و سهنگهری کۆمهڵهیان گرتوه و دهنگی تهقهیهکی گهرم له لای مێرگهسار و گڵێانهوه دێت و لهوه ئهچێ حکومهت هێرشی کردبێته سهرمان، ئێمهش خۆمان کۆ کردهوه و پێیان وتین بهرهو خۆار بچن و به شێوهیهک خۆ لهو شهڕه بپارێزن.
پیرباخ شۆێنێکی خۆش و باخ و باخاته و چهند ماڵێکی خهڵکی گوندی نیهر لهوێ ئهژین و له سهر چۆمی ژاوهرۆیه، له قوڵاێی کێوهکانی نێوان سییویه و سهڕێز و نیهره و له هاوینانا فێنک و له زستانانا گهرم و خۆشه و دۆژمن نهی ئهتۆانی له جێگایهکی ئاوا دا هێرشمان بکاته سهر و ئیمکانی ئهوهمان ههبو ههر به لێواری چومهکهدا به لای سهرێز و گۆاز یان به لای دهژن و پاڵنگان دا بچین و دوژمن نامان بینێ، لهو ههڵهات و شهڕ و ترس و دڵهخورپهیهدا نهجمهی زۆرئهسنا، ڕانه بزنێکی ههڵگرتبو و لهگهڵ خۆی هێنا بوی و تهنیا خهمی ئهوهی بو که له کۆێ ڕائهوهستین ئهو کهباب بکات.
هێندێک له پیرباخ دوور کهوتبوینهوه، پێان وتین بگهڕێنهوه، هێرش نیه و تهنیا هێزهکانی حکومهتین که له بهرزایهکان دامهزراون. گهڕاینهوه جێگای خۆمان و کهباب کردن دهستی پێکردهوه، له پڕێکا وتیان ئهوه کاک سالار و چهند پێشمهرگهیهک هاتن، چوینه پێشوازیان، ماندوو و هیلاک و حهپهسا بوون، هێندێکیان جلهکانیان دڕا و ئهوانی دیکه ئارهقاوی و شهکهت بون، نانیان خۆارد و بڕیاری کهوتنه ڕێ درا.
ئێوارهی ڕۆژی پێش لکی شههید حهمه شهریف ئهکهونه ڕێ بۆ تهنگیخاو، کاک سالار لهگهل کاک خالید درودی، سهعی زیویهێی که له شهڕی تهنگیسهرا شههید بو، عهبه جۆانڕۆێی(1) یۆسۆ زیویهێی، حهسهن زیویهێی(2) و دوو کهسی دیکه که ناوهکانیانم له بیر نهماوه دێن بۆ لای ئێمه و پێان وا دهبێ که ئێمه له کهوانهی بزوهشین یان ئهیانهوێ له پێشدا بچنه کهوانه و دواێی بێن بۆ لای ئێمه بۆ پیرباخ. له کهوانه دهبن له دهمهو بهیانا گۆیان له دهنگی تهقه دهبێ له تهنگیخا و تێ دهگهن که لکی شههید حهمه شهریف توشی شهڕ هاتون، لهگهڵ ڕوناکاێی ههوا دا چاو له بهرزایهکان دهکهن و دهبینن ههمووی گیراوه و هێزه داگیرکهرهکان تهواوی بهرزاێی و سهر کانی و ئاو و به گشتی ههموو جێگایهکیان گرتوه، ئهوانیش بۆ ئهوه له داوێن بهرزائیهکانا توشی شهڕ نهبن ئهکهونه ڕێ و به داوێنی شاخهکانا و له پهنا هێزهکانی دوژمنا خۆ دهگهیهنه ناو ملانی بزوهش و گڵیان، ئیتر لهۆێ ڕوتهڵانیه و ناتۆانن بهردهوام بن، ئهو چهکدارانهی که لێان نێزیکن ئهدهنه بهر دهسڕێژ و هاوکات به ههڵ هاتن خۆ له ڕوتهڵانهکه دهرباز دهکهن و ئهگهنه سهنگهرکانی پشت ئاواێی بزوهش و لهۆێ تێ دهگهن ئهو هێزهی که ئهو ناوهی گرتوه هێزێکی ئاساێی نیه و ئهوان ناتۆانن بهرنگاریان بن، کاک سالار دهستور ئهدات که بهرهوخۆار ههڵێن، ههرکهس دهرچو تا پیرباخ نهوستێ و ههرکهسیش شههید بو به جێ بمێنێ.
دیمهنێکی سهیره، بهڕاستی مهگهر ههر پێشمهرگهی دیموکرات و ئازادیخۆازانی دلسۆز به نهتهوه و نیشتمان بتۆانن له ئاوا ههل و مهرجێکدا بڕیاری ئاستهم بدهن و له ناو داوی ههزاران هێزی چهکدار و چهندین پایگای جۆرا و جۆرهوه مل بۆ ئهمری واقع و واقعی تفت و تاڵ نهدهن و باوش به ژیانا بکهن.
لهو کاتهدا پێشمهرگهکان به چاو ماڵ ئاواێی له یهکتر دهکهن و ههرکامهیان ههۆڵ ئهدات خۆی بکاته قوربانی ههڤاڵهکای و له پێشدا بهرهوخۆار و بهناو دهشتایهکه دا ههڵ بێت.
دوژمن له ههمو لایهکهوه ئاوربارانیان ئهکات، ئهمانیش به تهقه وهڵامیان ئهدهنهوه و هاوکات بهرهوخۆار بۆی دهر ئهچن، به دهیان چهکداری دوژمن به چهکی جورا و جۆر دهسڕێژیان لێ ئهکهن. بۆیان گێڕامهوه که گوله وهک ههنگ به بهر گۆێانا ویزه ویزی ئهکرد و به ناو پایانا له عهرزی ئهدا و ههموو چرکهیهک چاوهڕوانی شههید بون بوون، خۆم به چاوی خۆم جێگای گولهم له سهر جلهکانیان دیت و سهرم سوڕما که چۆن نهجاتیان بوه. به خۆشیهوه ههمویان بهسڵامهتی نهجاتیان دهبێ و گهیشتهنه ئێمه. ئێواره کهوتینه ڕێ، خهمی پێشمهرگهکانی دیکه له سیمای ههمومان دا دیار بو، پێشمهرگهکانی هێزی شهریفزاده له ئێمه جیا بونهوه و ڕویان له ناوچهکانی سنه کرد و ئێمهش ڕومان کرده گوندی مێرگهسار، له داۆێن گوندهوه و له نێزیک چۆمی تا و ههنێمن، وتیان که چهند کهسیان بینیوه چونهته ناو باخێک، ئێمهش دهوری باخهکهمان دا، دیتمان ئهوه پۆلێ پێشمهرگهی کۆمهڵهن و ئاگادارن که حکومهت ههموو ئهو ناوهی گرتوه و نازانن ڕو له کۆێ بکهن. لهگهڵ خۆمان بردنماننه ئاواێی، دیاره گوندی مێرگهسار تهنیا گوند بو که ئهو شهوه هێزی حکومهتی تێ نههاتبو، بهڵام شهوی پاش ئهوێش گیرا. به پهله نان و چامان خۆارد و نان و خۆاردنمان ههڵگرت و کهوتینه ڕێ، جهلال بزوهشی و کاکه فهیزه ڕۆڵێکی زۆریان ههبو له نهجات دانی ئهو هێزه دا. به ناو بهینی سهنگهری هێزهکانی حکومهت و به بێدهنگی ئاو دیوی دهشتی گازرخانی و بزوهش بوینهوه. بۆمان دهرکهوت که جێگای چۆڵ دهست ناکهۆێ، بۆیه ههتا کانی جزان له داۆێن کێوی شاهوو و له نێزیک گوندی لۆن نهوهستاین. ئهوهش بۆ ئهوه بو که لهۆێدا کانیهکی بچوک ههیه و ئاوهکهی له نێوان دوو بهردهوه دێته دهر و ههر لهۆێ ڕائهوهستێ و ئهگهر دهستی پێوه بگری ئهوا بهشی چۆار پێنج کهس ئاوی ههیه، بهڵام ئێمه به کۆمهڵهکانهوه نێزیک شهست کهس دهبوین، لای بهیانی گهیشتینه جێ و بهو ناوهدا سهنگهرمان دروست کرد و چاوهڕوان ماینهوه و کاتێ ههتاو ئهو ناوهی گهرم داهێنا تێ گهیشتین که هێرشهکه به بهرێ بێڵهوار و ناوچهی ژاوهرۆیه و ڕویان له کێوهکانی شاهوو به دیوی جۆانڕو دا نهکردوه و ئهوهش بۆ ئێمه زۆر باش بو که لانی کهم پشتهوهمان ئازاده.
دوا نیۆهڕۆ کاک سالار و کاک خالید درودی و چهند کهسی دیکه کهوتنه ڕێ که به بناری کێوهکانا خۆ بگهیهنه نێزیک تهنگیخاو و ههواڵێکی پێشمهرگهکانی لکی شههید حهمه شهریف بزانن. ئێواره گهڕانهوه و دیتمان نادر گورجیان لهگهڵه(3) و ئاوا باسی شهڕهکهی گێڕایهوه و وتی: گهیشتینه سهر کانیهکه و ووهک ههموو جارێ پهلهکان ههرکامه له جێگایهک ڕازان و نیگابانمان دانا، من خهوم نهدههات، تفهنگهکهم ههڵگرت و وتم بهڵکو کهوێ شتێ بکوژم و له پێشمهرگهکان دور کهوتمهوه، دیتم کهۆێک کردیه سهر بهردێکا و دهستی کرده خۆێندن، منیش بۆی چومه پارێز و فیشهکێکم پێوه نا، ههر که من تهقهم کرد، ئهو ناوه بو به ڕۆژی حهشر و لهههمو بهرزایهکانهوه کانیهکهیان دایه بهر دهسڕێژ. دیاره دوژمن بهرنامهی ئهوه بو که به تهواوی کانیهکه گهمارۆ بدات و پاشان تهقه بکات، بهڵام کاتێ من تهقهم کرد وایان زانی ئێمه پێمان زانیون و تهقهیان دهس پێ کرد، من نهمتۆانی بگهڕێمهوه و ههر لهۆێ به دۆڵێکا ههڵکشام و پاشان ئێواره هاتم بۆ گوندی مێسوورا، بهڵام ئاواێی جمهی دههات له هێزی دوژمن و ئهو ماڵهی که من له حهوشهوه چومه ناو ماڵهکهیان پێان وابو ههزار گیانم ههبێ یهکیان دهرناکهم. نان و چایم خۆارد و بڕێ نان و خۆاردنم هێنا و له نێوان گوندی لۆن و تیلهکۆ چومه ناو ئهو تۆقه بهرده و چاوهڕوان بوم شهو دابێ بچم بۆ گوندهکانی تیلهکۆ و گازرخانی و ههواڵی پێشمهرگهکان بزانم.
کاتێ کاک سالار و کاک خالید و ئهوان به دوربین چاو لهو ناوه دهکهن دهبینن چهکدارێک له ناو ئهو تۆپهڵه بهرده دایه و ئهچن بۆ لای و لهگهڵ خۆیان ئهی هێنهوه. ڕۆژی دواێی به ههمان شێوه کاک سالار، کاک خالید و کاک نادر گورجی و چهند کهسی دیکه چون و ههواڵی جۆرا و جۆریان هێنایهوه، کهسێکی خهڵکی تیلهکۆ که جێگای باوهڕی ئێمه بو پێیانی وتبو که پێشمهرگهکان کهتونهته گهمارۆ، بهڵام تۆانیویانه دهرباز بن، حهیدهر پشتهێی بریدار دهبێ و پاشان خۆی شههید ئهکات که نهکهۆێته دهست دژمن، سهی محهمهد به برینداری ئهسیر دهبێ و ئهنیبهنه گوندی گازرخانی، بهڵام بهو برینداریه بهردهوام دورشمی بژی پێشمهرگه، بژی دیموکرات، بژی ئازادی و مهرگ بۆ خۆمهینی ئهدات و پاسدارهکان تۆڕه ئهکات که بیکۆژن، هاوکات ههتا هێزی وتنی ههبوه، جنێۆی به جاشهکان داوه و پێی وتون ئێوه خایهن و خۆێڕین، بۆ نامکۆژن ههی خۆێڕینه و خهڵک شاهیدی ئهو ئازایهتیهی سهید مهحهمهد دهبن و ئهو ههڵۆێستانهی سید محهمهد ئێستاش له لایهن خهڵکهوه باس دهکرێ. سهر ئهنجام به هۆی کاریگهری برینهکهی و بههۆی ئهوهی یارمهتی نادهن و لهبهر ههتاو به تینویهتی ڕای دهگرن شههید دهبێ و جاشهکان ناهێڵن پاسدارهکان بیبهنه شار و بیخهنه شۆێن ماشین و چهند کهس له خهڵکی گوندی گازرخانی ئهیشۆن و ئهینێژن. پێشمهرگهکانی دیکه بهرهوه کێوهکانی براڵ ههڵ دهکشێن و ئهکهنه ئهوبهرهوه بۆ ژاوهرۆی سنه و عوسمان گهشکی که ناسراو بو به عوسمان تیربار، بهرهو خۆار دهر ئهچی و ڕو له پشت ئاواێی تهنگیوهر ئهکات، بهڵام جاشه جۆانڕویهکان لهۆێ له کهمین دا دهبن و یهکێک له جاشهکان یهک گولهی پێوه ئهنێ و دهست و بهجێ شههید ئهبێ، جهنازهکهی ئهبهنهوه گوندی تهنگیوهر و لهۆێ خهڵک ئهچن و داوای جهنازهکه ئهکهن که بینێژن و جاشهکان ڕازی دهبن و حوکم ئهکهن که دهبێ بابم بینێژێ و باوک و دایکم به هاوکاری چهند کهسی دیکه و یهکێک له جاشهکان که کهسێکی باشتر لهوانی دیکه دهبێ ئهیشۆن و له پهنا گۆڕی شههیدفهریدون مهسوراخهێی دا ئهینێژن(4) و ئێستاش گۆڕهکهی ههر لهۆێیه و دایکی ههمو حهوتویهک ئهچێته سهر گۆڕی تاقانهکهی.
دوو شهوو و سێ ڕۆژ بو له سهر کانی جزان بوین، لای عهسر و خۆرئاوا تیمێ پێشمهرگه جیاکرانهوه که بچن بۆ گوندی گازرخانی و خۆاردن بۆ ئێمه بێنن، هیچمان نهمابو، کاک خالید درودی و نادر گورجی و چهند پێشمه رگهی دیکه کهوتنه ڕێ. شهو ئهچنه نێزیک ئاواێی و شۆێنی پاشهکشه دیاری ئهکهن وناۆێک بۆ ناسینهوهی یهکتر دا ئهنین و نادر له پێشهوه و ئهوانیش به دوایا ئهچنه ناو ئاواێی، ههر که ئهگهنه یهک ماڵ جاشهکان که له پهنا ماڵهکانا خۆیان مهڵاس داوه ئهیاندهنه بهر دهسڕێژ، پێشمهرگهکان ههڵ دێن بۆ دواوه، نادر بریندار دهبێ و له ههڤاڵهکانی دا ئهبڕدرێ و ڕۆ له خۆار ئاواێی ئهکات و ناتۆانی بێته جێگای دیاری کراو، کاک خالید و ئهوان دێنه جێگاکه و زۆر چاوڕێ ئهکهن نادر نایه، وا تێ دهگهن شههید بوه و هاتنهوه بۆ لای ئێمه، ئهو ههواڵه ئهوهندهی دیکه خهمباری کردین و تێ گهیشتین که پلانی دوژمن لهوه بهر بڵاوتره که ئێمه لێی تێگهیشتوین.
ڕۆژی دواێی دیسان کاک سالار و کاک خالید و چهند پێشمهرگهی دیکه چون بۆ ئهوه ههۆاڵێک له نادر گورجی بزانن، لای ئێواره به خهمباری و دڵشکاویهوه گهڕانهوه، دیسان دڵسۆزانی شۆڕش له گوندی تیلهکۆ ههواڵیان هێنابو که نادر به برینداری خۆی کێش ئهکاته ناو باخهکانی بڵاڵ که مۆڵکی بنهماڵهیهکی گازرخانهێیه و لهۆێ برینهکهی ئهپێچێ و خۆی حهشار ئهدات بهڵکوکهسێک بێته سهر باخهکه و یارمهتی بدات، جاشهکان دهبینن خۆێن ڕژاوه و شۆێنهکهی ههڵ ئهگرن و ئهیخهنه گهمارۆ، نادر دێته دهست و تهقهیان لێ ئهکات و زهربهیان لێ ئهدات. لهبهر ئهوه نادر برینهکهی قورس دهبێ ناتۆانی ههمو خهشابهکانی لهگهڵ خۆ بهرێ و تهنیا تفهنگهکهی و سی گولهی پێ دهبێ و بهمجۆره دواێن گوله له دڵه پڕ له خۆشهویستیهکهی ئهدات و جهنازه سارد و سڕهکهی ئهکهۆێته دهست دوژمن و له پهنای گۆڕی سهید محهمهد دا نێژرا و بوهته وێردی زمانی خهڵک.
شههید بونی نادر به تهوای کاری کرده سهر ههمومان و کاک سهدیق باباێی کۆی کردینهوه و سهرهخۆشی لێمان کرد و وتی: کهم ههڵ دهکهوێ له مێژوو دا که مرۆڤ بۆ هێنانی نان بۆ ههڤاڵهکانی گێانی خۆی بهخت بکات، نادر ئهستێرهیهکی پرشنگداره که ههمو کاتێ له ئاسمانی بیر و بیرهوهریهکانمانا ئهدرهوشێتهوه. نادر تا دۆێنێ تهنیا پێشمهرگهیهکی ئازا و نهترس بو، بهڵام ئێستا داستانێکی پڕ له سهروهری و پاکی و فیداکاریه و له مێژووی نهتهوهکهمانا بۆ ههتایه جێگای تایبهتی ههیه و دهبێ پهیکهری له ههموو جێگایهک بۆ دروست بکرێ.
شهوهکهی پۆلێ پێشمهرگه بهڕێ کران بۆ گوندی چرۆسانه که بهڵکو بتۆانن لهۆێ نان و خۆاردن بێنن، دیاره پێشمهرگهکانی کۆمهڵه خۆاردن و ئیمکاناتی باشیان ههبو و لهخهمی هیچدا نهبون بهڵام ئێمه شپرزه بوین.
شایانی باسه ئهو ڕۆژه که ههۆاڵی شههید بونی نادر گورجیمان پێ گهیشت کوڕێکی گهنج له گوندی چرۆسانه هاته لامان و وتی که ئهیهۆێ ببێته پێشمهرگه و ناوی حامید درودی(5) و ئامۆزا و پۆرزای کاک خالید بو. کهسێکی زرت و زیندوو و هار و هاج و نهترس بو، وتی که شهوانه گوندی چرۆسانه چۆڵه و ههمو ئهچنهوه ناو پایگا، ئێوارهکهی چهند پێشمهرگهیان لهگهڵ دا نارد کهبهڵکۆ بتۆانن نان و خۆاردن بێنن، به ئازایهتی حامید تۆانیان به سهرکهوتنهوه وبه کۆڵی شتهوه بێنهوه، بڕێ له نان و خۆاردنهکه درایه پێشمهرگهکانی کۆمهڵه و ئهوی دیکهیان به سهردا دابهش کردین.
ئاوی کانیهکه له کهمی ئهدا، خاڵه حهسهن سهرسپی کرابوه بهرپرسی ئاوهکه بۆ ئهوه پێشمهرگهکان خراپی نهکهن و خێرا نهیخۆنهوه، ڕۆژانه پهلهکان ئهچون و بهشه ئاویان له خاڵه حهسهن وهر دهگرت و بۆ ئهوهی تینویهتیمان بشکێنێ ئهمانکرده چا و ههرکهسه لیوانێکامان ئهخۆاردوه. خاڵه حهسهن وهک پاسهوانی له ڕوحی خۆی بکات ئاماده نهبو قامکی بکاته ئاوهکهدا و ههموی وهک یهک دابهش ئهکرد و زۆر جار جنێوه جوانهکانی خۆی باری ئهو پێشمهرگهانه ئهکرد که ئهیناویست دزی لێ بکهن و ئاو بێنن.
ڕۆژی چوارهم کاک سالار و ههڤاڵهکانی ماڵ ئاواییان له ئێمه کرد و بهرهو ناوچهی ژاوهرۆی سنه کهوتنه ڕێ و ئێمهش خۆمان ئامهد کرد که ڕو له نێزیک شاری کرماشان بکهین. لهو کاته دا که ئهمانهویست بکهوینه ڕێ و کاک سالار و ئهوانمان لێ ههڵبڕابو، پێشمهرگهیهکی کۆمهڵه به چهکهوه هاته لای ئێمه، بهرپرسی کۆمهڵهکان هات و داوای کرد که لهگهڵیان بچێتهوه، ئهو کۆڕه قهبوڵی نهکرد، ههر لهو کاته دا دوو دهستهی دیکه له پێشمهرگهکانی ئێمه چوبون بۆ تاقیکردنهوهی ڕێگا و بانهکان و ئێمه چهند کهسێکی کهم لهۆێ مابوینهوه، ئهوهندهمان زانی پێشمهرگهکهنی کۆمهڵه سهنگهریان لێمان گرت و به نیاز بون تێمان سرهۆێنن، زۆرم پێ سهیر بو، ئێمه له سهرلێشێۆاۆی و تێدا چون نهجاتمان دابون و له بهشه خۆاردنی خۆمان بهشی ئهوانیشمان ئهدا و تهنانهت نهمان دههێشت نیگابانیش بدهن و زۆرمان ڕێز لێ ئهگرتن، بهڵام ئهوان ئاماده بون ئێمه بکوژن به بێ هیچ هۆیهک. کاک سهدیق دهستوری دا به ئێمه که هیچ جۆره دژکردهوهیهکمان نهبێ و لهگهڵ ئهوکۆڕه قسهی کرد که بچێتهوه لای کۆمهڵهیهکان و بهمجۆره به بێ ماڵ ئاواێی لێک جیا بوینهوه.
پێشمهرگه خاراوی کورهی ئازارهکانی کۆمهڵه، ههڵگری پهیامی ڕاچڵهکین و ڕاپهڕین و دهنگ ههڵبڕینه، باری ئێمه قورس و ڕێگامان دژوار و ئاسۆمان نادیار بو، بهڵام ئیرادهمان پۆڵاین و ئهوهی بیرمان لێ نهدهکردهوه و ئهوهی بهلامانهوه گرینگ نهبو، ئیواره، بهیانی، و چرکه ترسناکهکان و زۆری هێزی دوژمن و ئهو تهنگانهیه بۆ که تێی کهوتبوین، بیرمان له لای هاوڕێکانی دیکهمان بو و هیوامان وا بو به سڵامهتی بیان بینینهوه.
دیاره حکومهت هێزێکی بۆ له نێو بردنی هێزی بێستون کۆ کردبوهو و ناوی نابو قهرارگای بهدر و به گۆێرهی ههواڵهکان نێزیک بهشهش ههزار چهکداری له جێگاکانی دیکهوه هێنا بو بێجگه لهو ههمو پایگا و هێزهی لهۆێدا ههبو و ههمو بهرزاێی و سهر کانی و ئاو و گوندهکانیان گرتبو و ئهیانهویست به چۆکمان دا بێنن. داخۆا چیمان بهسهر دێت و چۆن ئهم تفت و تاڵیانه ئهگۆڕین و چۆن ئهتۆانین کۆتری ئاشتی خهونهکانمان له سهر چیاکانی ئاژوان و ڕازاوهرهوه بهرهو ئاسمانی ههرمان بفڕێنین.
-1ساڵی 1361 یهکهم جار عهبه جۆانڕۆیم ناسی، ئهوکاته هێندێ پێشمهرگه به فهرماندهری کهسێک به ناوی ئهحمهد خهلیفه حسین هاتبون بۆ هێزی بێستون و کرانه لکێک و ئهحمهد خهلیفه کرایه فهرماندهری لک و جبههی کوچک چهرمویان له ئهستۆ بو، من له گوندی مێرگهسار له نهخۆشخانه بوم و هاوکات یارمهتی کاک عهلی ئهشرهفم ئهدا که بریندار بو. کاک شاپور داوای لێ کردم که لهگهل ساڵح جۆانڕوی دا تهداروکاتی ئهو جبهیه بگرینه ئهستۆ. ئهو لکه زۆر دهوامی نههێنا و چهند کهسیان خۆیان تهسلیم کردهوه، یهکیان به ناوی مستهفای حاجی حهمه تایهر گهڕایهوه بۆ ماڵی باوکی که ئهو کات له باشور بون و ئهحمهد خۆشی وازی هێنا و لهگهڵ چهند کهس له هاوڕێکانی چو بۆ بنکهی دهفتهری سیاسی و سهرئهنجام خۆی تهسلیم به حکومهت کردهوه و بو به جاش و پێشمهرگهکانی هێزی شاهۆ کوشتیان.
چهند کهس لهو پێشمهرگانه مانهوه و یهکیان عهبه جۆانڕوی بو، عهبه جێگای خۆی له ناو پێشمهرگهکان دا کردهوه و ههمومان خۆشمان دهویست. کهسێکی دهم به پێکهنین، گۆێڕایهڵ، بێ قڕه و فیداکار بو. له شهڕی سۆ له ناوچهی سنه بریندار بو. پاشان هاته لکی شههید حهمه شهریف و دواێی له بنکهی دهفتهری سیاسی مایهوه و ئێستاش ههر لهۆیه و پێشمهرگایهتی وهک ئهرک بۆ خۆی ههڵبژاردوه و ژیانی هاوبهشی پێکهێناوه. هیوادارم تهمهن درێژ بێ.
-2حهسهن نهدیمی پێشمهرگهیهکی ئازا، فیداکار، نهترس و خاوهن بڕوا بو. ههموو کاتێ سینگی ئهکرده قهڵغانی گولهی دوژمن و گهڕانهوهی نهبو. لهبیرمه جارێ له پشت ئاوای نهیجهقهوی و تۆانکهش دراینه بهر دهسڕێژ، ئێمه بهرهو خۆار بوینهوه، کهچی حهسهن ملی له ملی ئاورهکه نا و بانگی ئێمهی کرد و وتی: وهرنهوه قاسمه کۆێره لێی تێک چوه، وای زانیوه دهوری گیراوه.
ههموو کاتێ حهسهن ئاوا بو و له ههموو شهڕهکانا باس ههر باسی پهلامار دان و ئازایهتی نۆاندی ئهو شۆڕه لاوه دڵ پڕ له ئاوات و خۆشهویستیه بو. حهسهن کرایه سهرپهل و له شهڕێکا له ناوچهی مهریوان، دوای ئهوهی ئازایهتیهکی بهرچاو تۆمار ئهکات، جهستهی ماندوی ئهکهوێته بهر گولهی دوژمانان و ماڵ ئاوای لێمان کرد، یادی به خێر.
-3فهرهیدون خهڵکی گوندی مهسوراخه له ناوچهی جۆانڕۆیه، پێشمهرگهیهکی خۆش بهرخۆرد و گهنجێکی خۆڕسک و ئازا و به وهفا بو. لهگهڵ دوو خاڵی به ناوهکانی قادر بهگ و نادر بهگ له هێزی شاهۆوه هاتنه هێزی بێستون. فهریدون بو به کادر، بهڵام بهردهوام لهگهل پێشمهرگهکان دا ئامادهی ههمو چالاکیهک بو. ساڵی 1360 له کاتێک دا که پێشمهرگهکانی هێزی بێستون پهلامار دهبهنه سهر پایگاکانی گهردهنهی لۆنه کۆن و گهردهنهی گهشکی، دوو شێره کوڕی دیموکرات شههید بون، عهلی حهمهی سمایل له گهردهنهی لۆنهکۆن و فهریدون له گهردهنهی گهشکی. فهریدون بریندار دهبێ و له لایهن هاوسهنگهرێکیهوه ئهگهیهندرێته ناو کهوڵێک له نێوان ناوچهی ئازاد و داگیرکراوا و لهۆێ شههید دهبێ، شهوی دواێی چون و هێنایانهوه و دهر کهوت که دوای ئهوهی هاوڕێیهکهی به جێی هێشتوه گیانی تێ کهوتوهتهوه و هێندێ پهلهقاژهی کردوه و ئینجا بۆ ههمیشه ماڵ ئاواێی له هاوسنگهرهکانی کردوه. دیاره فهریدون ئهو ئێوارهیه به سهردان هاتبو بۆ لای ئێمه و له ڕاستی دا ئیجازهی ههبو، بهڵام کاتێ خاڵی دهگهڕایهوه و ئاگاداری فهریدونی کرد بو که بهرنامهی هێرش ههیه، خۆی پێ نهگیرا بو و سهفهرهکهی به نیوهچڵی جێ هێشت و بهشداری شهڕهکهی کرد. له گوندی تهنگیوهر نێژراوه، لهبهر ئهوه خزم و کهسوکاری لهۆێ ههیه و ئهو کاته خاڵی لهۆێ ئهژیا. یادی بهخێر
-4نادر گورجی، بهر لهوه ببێته پێشمهرگه ناسراو بو به نادر قادر، بهڵام لهبهر ئهوه ههمو جارێ به سهری گورجی سۆێندی ئهخۆارد و دایکی زۆر خۆش دهویست ناوی لێ نرا نادر گورجی. کهسێکی جهسوور و پێشمهرگهیهکی ئازا و خۆشناو بو. دایمه ئامادهی فیداکاری و لهخۆبردووێی بو، ههموو کاتێ خۆی کاندید ئهکرد که خۆبهخشانه ڕێگا ئاستهمهکان، شهوه پڕله ترس و مهئموریهته مهترسیدارهکان ههڵبژێرئ و ههر ئهوهش وای کرد، سهرهڕای ئهوهی زۆر ماندوو بو و قهرار نهبو ئهو شهوه لهگهڵ ئهو پێشمهرگانه دا بڕوا، بهرپرسهکانی ناچار کرد که ڕێگهی چونی لێ نهگرن و خۆی کرده قوربانی هاوڕێکانی. چهپکه گوڵی ئازادی بۆ سهر گۆڕهکهی.
-5 کاک حامید درودی، پێشمهرگهیهکی ئازا و فیداکار و خاوهن ئیستعداد بو، بهردهوام ههوڵی خۆ پهروهردهکردنی ئهدا و لهما وهی یهکساڵا بو به کادری دهرمانی و له سهنگهرهکانی پێشهوه یارمهتی هاوڕێکانی ئهدا. کاتێ ئهچن بۆ پێوهندیگرتن لهگهڵ خهڵک و هێنانی نان و خۆاردن له گوندی لۆن، ئهکهونه بهر دهسڕێژی دوژمن و حامید بریندار دهبێ و چهکهکهی له دهست بهر دهبێتهوه، حامیدی ئازا، کۆڵ نادات و بهو برینهوه که زۆر ئاستهم و جێگایهکی خراپی پێی گرتبو و له ژێر ئاوربارانی دوژمن و بهو تاریکه شهوه، چهکهکهی ئهدۆزێتهوه و دواێی ههڵ دێ و چهکهکی ئهکاته دارشهق و به شهله شهل ئهگاتهوه لای پێشمهرگهکان. ئهو ئازایهتیهی کاک حامید ئێستاش ۆێردی زمانی ئهو پێشمهرگانهیهی هێزی بێستونه که تائێستا ماون و وهک لهخۆبردوترین چالاکی باسی دهکهن. لهوهش گرینگتر دڵ و دهرن و تهحهمولی کاک حامیده که دهبێ باس بکرێ، گوله له قاچی دابو و ئهم دیو و ئهدیوی کردبو، خۆێنێکی زۆری لهبهر چوبو و ئێسقانی وهرد و خاش کردبو و دیاره ئازارێکی زۆری پێ دهگهشت، بهڵام نوکهی لێوه نهدههات و تهنانهت هێندێ جار گاڵتهشی ئهکرد و ئهوهندئ دیکه له لای هاوسهنگهرکانی خۆشهویست دهبو. دوکتور عهبدلڕهحمان خهریکی دهرمانکردنی برینهکهی دهبو، هیچ دهرمانی سڕکردن و ئازار و شتی وای نهبو، بۆیه زمهی کڵاشینکۆفێکی هێنا بو پهڕۆی چهور ئهکرد و له کونی برینهکهوه ئهمدیو و ئهودیوی ئهکرد و ئهیوت ئهحهی خۆمه وبلهی خۆمه و هیچ ناڵێ، پێشمهرگه دهبێ وا بێ. بهداخێکی گرانهوه قاچی کاک حامید چڵکی کرد و تا ئهو کاته گهیشته دوکتوری پسپۆڕ کهڵکی نهما و بڕیانهوه و ئێستا کهم ئهندامی حیزبه و له ئهروپا ئهژی. هێشتا ههروهک جاران، جوست و چالاک و خهباتکار ودڵسوزه و یهکێک له کادره ههره چالاک و خۆشناوهکانی حیزبه و یهک چرکه له کار و تێکۆشان ڕاناوهستێ و هیوا به ئێمهش ئهدات که دڵسۆزی نهتهوهکهمان بین. هیوام وایه بهردهوام و تهمهن درێژ بێت.
درێژهی ههیه....
ئهم چهند وێنهمه به یاد و بیرهوهری حهڤدهههمین ساڵڕۆژی تێرۆر کردنی کاک د. قاسملوو داناوه.
بمرن تێرۆریستان و بژین ئازادیخوازان.
کویرتی بۆ ئازرتی
ئای چهنێ ناخۆشه که عادهت بۆ کیبۆردێک بکهی و دیسان مهجبوورت بکهن که کیبۆردێکیتر بهکار بێنێ. ئهگهر کیبۆردێک بێریته بهرچاو خۆت له بن ژمارهکانهوه له لای چهپهوه له کیبوردی کویرتی دا دوگمهی "کیو"، دبلیۆ"، "ئی"، "ئاڕ"، "تی" و "یۆ" به ڕیز بهرهو لای ڕاست دێن، بهڵام له کیبۆردی "ئازرتی"دا شوێنی چهند دانه له دهگمهکان گۆڕاون و به جێگای "کیو"، "زد" و ئهوانیتر دێن، ههر بۆیه زۆر زهحمهته که به یهکێک لهو دوانه عادهتت کردبێ و دواتر بگۆڕی به ئهوی تریان.
دیاره من پێشتر ئهمهم زانیبوو و ههر بۆیه کیبۆردێکی کویرتیم لهگهڵ خۆم هێناوه، بهڵام خۆ ناکرێ گرێی بدهی به ههموو کامیپیۆتهرێکهوه. ههر بۆیه ماوهیهکه ناتوانم بنووسم. ههر بۆیه ئهوانهی وا دێنه ئێره بزانن که ههمیشه دڵم له لایانه و خۆشیسیانم دهوێ.
میم گورجیشیان لێ سهندین
ئهوانهی پێشمهرگهی هێزی بێستوون بوون و ئهوانهی خهڵکی ناوچهی بێڵهواری کامێران بوون، کهمیان ههن ناوی "گورجی"یان نهژنهفتبێ. ئهویش نهک له بهر خاتر خۆی، چوونکه خۆی ژنێکی چارهڕهشی دیکهی کۆمهڵگای خۆمان بوو وهک ههزاران ژنی چارهڕهشی دیکه که به فهقیری و ههژاری ژانی خۆی به دهردیسهری بهسهر دهدا. ئهو جۆره ژنه زهحمهت کێشانهی که له وڵاتی ئێمهدا ههر له منداڵییهوه جیژی نهداری و ههژاری دهجێژن یهک و دووان نین، بهڵکوو زۆرن و کهسیش نازانێ چهندهن، تهنیا یهک چت هێندێکیان لهوانی دیکه جیا دهکاتهوه، ئهویش پهروهرده کردنی کۆرپهیهک که لهو نهداری و ههژارییهدا دێته نێو ئهم دینا پڕ له سهرکوت و ڕیا و دۆرییهوه. کۆش کردن و شیردان و بارهێنانی ئهو جۆره کۆرپانهی که لهداوێنی ئهو ژنانهدا پێش گهورهبوون و پهروهردهیان، لهگهڵ لایه لایهی و سۆزی دایکیانهوه ههس به ههژاری و نهداری دهکهن. نهدارییهک که پشتاو پشت بۆیان ماوهتهوه و به جۆرێک بهرۆکی گرتوون که ئیتر وهک تۆپێک له کاتێکی نادیاردا دهتهقێتهوه و هیچ هێزێکیش بۆ بهرگرتن و مههار کردنی پهیدا نابێ، مهگهر ئیتر ئهوانیش به بهسهرهاتێکی وهک کوڕهکهی میم گورجیهوه تووش بن. ئهم بهسهرهاتهش نابێته هۆی وهستان و کۆتایی هاتن بهو بیرهی که بهتهمایه کۆتایی به ههژارییهکه بێنێ. بهڵکوو ئهو کاروانه ههر دێت و بهردهوام دهبێ و دایکانی وهک میم گورجیش لهبهر ئهوه ناوبانگ دهردهکهن که شێره کوڕێکی وهک "نادر"یان له باوشدا پهروهرده دهبێ.
دهتوانم بێژم ئهم میم گورجیه ههر به نان و چاییهکی ساده و له حاڵهتێک باشتریشدا به کورێره نادری بارهێنابوو. بهڵام نادر له ناوچهکهدا ببووه وێردی سهر زمانی هاووڵاتییانی. هۆیهکهشی ئهوه بوو که زۆر ئازایانه و نهترسانه به چاو دوژمنانی خۆفرۆش و داگیرکهردا دهچووهوه.
ئهوی نادری ناسیبایه حهتمهن "گورجی"یشی دهناسی، لهبهر ئهوه تهکیه کهلامی نادری قارهمان "گیانی گورجی" بوو. که گهرهکی بوایه کهسێک باوهڕی پێ بکا، به گیانی گورجی قسهمی دهخوارد و ئیتر پاشگهزبوونهوهی بۆ نهبوو. ئهوانهش لهگهڵی بوون و هاوڕێی بوون ئێستاش قسهکانی نادر له گوێیاندا دهزرینگێتهوه که چهنده کلێرهی گوێ کوانوو و تهنوورهی لادێکانی نیشتمانهکهی خۆش دهویست و چ تام و جێژێکی لێ دهکردن.
میم گورجی نادری به ههژاری بۆ میللهتهکهی پهرهوهرده کرد و ئهویش خۆی کرده فیدای نیشتمانهکهی. بهڵام میم گورجی له نێو کۆمهڵگاکهیدا ههتا ههتایه ڕوو چهرموو مایهوه و تاکوو ئهو کاروانی ڕێبازی نادریش درێژهی ههبێ ناوی میم گورجی له تهنیشت کوڕه شههیدهکهیهوه دهدرهوشێتهوه.
دوو رۆژ پێش له کارهساتێکی لێدانی ماشێن له شاری کامێراندا میم گورجی به سهختی بریندار بوو و بردیان بۆ نهخۆشخانهیهکی شاری سنه. بهداخهو لهوێ کوچی وایی کرد و ماڵاوایی له ههژاری و نهداری و ڕهنج و عهزیهتی ئهم زهمانه کرد. بهداخهوه له بهر بێکهسیش چهند رۆژ جهنازهکهی له نهخۆشخانهدا مایهوه!
شۆفیری نهشاڕهزا و خراپی ڕێگاوبان و نهبوونی فێربوونی لێخوڕین به شیوهیهکی زانستی و دهیان هۆی دیکه، میم گورجی لێ سهندین.
من میم گورجیم ههرگیز نهدی، بهڵام پێم وابێ به هۆی شههید نادرهوه له دایکی ههموو پێشمهرگهکان زیاتر ناوم بیستبوون، تهنانهت زیاتر له دایکی ئهو پێشمهرگانه که بارودۆخی ماڵیان باش بوو و جاروباره به دهستێکی پڕهوه دههاتن بۆ سهردانی کۆڕهکانیان.
باوی نادر له ڕاستی ناوی حهممه و باپیریشی قادر بوو، لای زۆر کهس له ناوچهکهدا "حهمهی قادر" ناوبانگی تایبهتی ههیه و کهم کهس ههیه نهزانێ کێیه. هۆیهکهشی هێزێکی سروشتی زۆر بوو که له باسهکهکانید خۆیان دهنواند. بهڵام لای ئێمهی پێشمهرگه له هێزی بێستووندا گورجی ناسراوتر بوو، ئهویش تهنیا لهگهر خۆشهویستی نادری کوڕی و قسهمهکانی بوو.
نادر ڕهحمانی کوڕی گورجی خهڵکی لۆنی له ناوچهی بێڵهواری کامێران بوو. له سهرهتای شۆڕشی گهلانی ئێراندا بوو به پێشمهرگهی حدکا له هێزی بێستوون. یهکێک له پێشمهرگه ئازاکانی لکی شههید حهممه شهریف بوو. ئینسانێکی نهترس و ئازا بوو و به کولێره ڕهقهیهکیش رازی بوو. ئهوهندهی ههبووایه له بهری بکردایه و سکی تێر بوایه هیچی دیکهی گهرهک نهبوو. باڵای بهرز و بهژن و باڵایهکی بهخۆوه و تهقرهیبهن ناوشانپان بوو، قودرهتێکی باشیشی له باوک و باپیرییهو پێ گهیشتبوو. زۆر قسه خۆش و لهسهر دڵان بوو، ئههلی جهفهنگ رابواردن بوو.
ڕۆژێکی (1362/6/28) ساڵی شهست و دووی ههتاوی له یهکێک له کانیه کانی بناری شاهۆ و پیرخدردا به دیوی بێڵهواردا دانیشتبووین باش له بیرمه ڕۆژێک دوای جێژنی قوربان بوو. چۆرێک دانیشتبووین که چاومان له ئاوییهکهی نادرهوه بوو. حهفهتی جهنگیش بوو ههر بۆیه ژمارهیهکی زۆر جاش و پاسدار و سهربازیان ڕژاندووه ناوچهی بێڵهوار و به تووندی دهوری ههموو ئاواییهکانیان تهنیبوو.
ئێمه دهمانزانی ههموو دێکان پڕن و شهویش به دهوری دێدا دهگهڕێن. بهڵام زۆر بووین و بۆ بژێو و نان و پێخۆریش دهبوایه به ههر جۆرێک بووه بچینه ناو دێکانهوه. ههر بۆیه دابهش بووین به سهر چهند دهستهدا. من و کهریم بزوهشی لهگهڵ دهستهیهک کهوتین بۆ چرۆسانه، من چاوساق و کهریمیش بهربرسی ئهو دهستهیه بووین. هاوکات دهستهیهکی دیکه به پێشنیاری نادر نێردران بۆ گازرخانی.
ئێمه چووین و به سڵامه گهڕایینهوه. بهڵام دهستهکهی نادر پێش ئهوه بچنه ناو ئاوایی له لایهن جاشه جوانڕۆییهکانهوه دهکهوتنه ژێر چاوهدێرییهوه و دهنگ ناکهن تاکوو دهچنه نێو یهکهم کۆڵانی پشت یهکهم ماڵ. ئینجا به سهخترین شێوه دهدرێنه بهر بارانی گولله و ئهمانیش ههر کهسه و بهلایهکدا ههڵدێن و بهداخهوه نادر له یهکهم تهقهدا بریندار دهبێ. شوێنی دیاری کراوهی پاشهکشه له نێوان گازرخانی و تیلهکۆدا بوو. تاکو و تهرا دوای ماوهیهک ههموویان یهکتری دهگرنهوه، بێجگه له نادر نهبێ. پێشمهرگهکان دڵنیا دهبن که نادر ناگهڕێتهوه، دێنهوه بۆ لای ئێمه. که هاتنهوه من چووم بۆ لای ئهوهیان که ههمیشه پێکهوه بوون. دیم گشت گیانی رووکاوه و شواڵهکهی کونه و ... بۆ خۆی بۆی گێڕامهوه که له وهختی دهرباز بووندا کهوتبووه ناوی تووڕکهکانی ناو چهمهکی لای ماڵهکان که زۆر چڕ و شهغهڵ بوو.
نادر شهو به برینداری خۆی دهگهیهنێته نێو باخێک له دهرهوهی دێ. جاشه جوانڕۆیهکانیش به شوێن خوێنهکهیا دهچن و دوای شهڕێکی نابهرابهر بهداخهوه شههیدی دهکهن و دیبهنهوه بۆ ئاوایی گازرخانی. خزمهکانیشی لهوێ دهینێژن.
یادی میم گورجی بهخێر و ڕێگای نادری قارهمانیش پڕ ڕێبوار بێ.
گۆڕینی وێنەی سەرەوەی وێبڵاگی بێستوون
جا ئهوه خاسه؟ ئهونه وتت، وێبڵاگهکهت دڵتهنگانهیه، دوێشهو لێی ترساوم، چۆلهکهکان دێمهنێکی زۆر سهیر به بیرم دێننهوه. ئهو چۆلهکانه کهسێک به بیر دهخهنهوه که ئازیزێکی مردبێ و دڵسۆزهکهیشی بۆی بگری. ئهونه بههانهی جۆراوجۆرت بۆ هاوردۆ، بێژم چئ ئیتر مهجبوور بووم بیگۆڕم. هیوادارم ئهم جاره به دڵت بێ.
ئهوه وێنهی کهتیبه مێژووییهکهی "بێستوون"م بۆ دانای بهڵام ڕهنگه له داهاتوودا بیگۆڕم، چوونکه وێنهکهم زۆر به دڵ نیه. ههر بژیت.
ئاگات له خۆت بێ.
کۆچی دوایی کاکە قادر بەگ
ههر ئێستا به هۆی میمکهزاوه ئاگادار کرام که بهداخهوه ئامۆزای زۆر بهڕێزم کاک قادربهگ دڕۆدی کۆچی دوایی کردووه. ههر بۆیه سهرهخۆشی دهکهم له داده ساحێبی هاوسهری و منداڵهکانیان و ههموو عهشیرهتی دڕۆدی و گۆدهرزی و باقی بنهماڵه و دۆستان.
منیش خۆم له خهمتاندا به بهشدار دهزانم و خۆتان خۆش و هیوادارم ئاخرین خهمتان بێ.
ئهم وێنهیهم